
Irak Türkmen halkı milli vicdanına sadık olan ve Irak’ın Türkmeneli bölgesi içinde ve dışında görev üstlenen yazılı, görsel ve elektronik basın mensupları olarak, tavrımızı doğruluktan, Irak Türkmenlerinin milli iradesine ve yüce İslam dini prensiplerine bağlı olmaktan yana koyarak, Irak Türkmenleri Basın Kuralları Deklarasyonun 1., 2. ve 3. maddelerinde dile getirilen kurallara sımsıkı bağlı olduğumuzu açıklıyoruz.
Basın Kuralları Deklarasyonunun Genel Çizgileri:
1. SORUMLULUK DUYGUSU
Gazetecilik ve Basın, sosyal bir sorumluluk ve insani bir misyondur.Bu sahada çalışan ve çalışacak olanlar objektiflikten ve profesyonel çizgiden uzaklaşmamalıdırlar.Basın, toplulukların Gazetecilere verdiği bir yetki ve tekliftir. Bu yetki,meşruiyetini halkla olan iletişim ve hizmet aşkından almalıdır. Basının ilk hedefi de topluluklara doğru ve güvenilir haber ve yorum aktarmak olduğuna göre, egoist dürtülerle bu gayelere aykırı hareket eden basın mensupları bu emanete aykırı hareket etmiş ve böylece meşru yetkiyi kaybetmiş olacaklardır.
2. BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
Basın, gerçekleri mümkün olduğu kadar objektif ve tarafsız bir şekilde yansıtmak için vardır. Bu bağlamda Türkmen basını, özel veya kamusal her hangi bir cihet tarafından vesayet altına alınmayı kabul etmez. Türkmen basının gayesi ve nihaî hedefi toplumun çıkarıdır. Bu bakımdan da bir şahsın veya bir cihetin lehine ve toplumun geneline aykırı olacak kullanımları reddeder.
3. GAZETECİNİN ÖZGÜRLÜĞÜ
Bu Kurallar Deklarasyonuna imza atan ve atacak olan gazeteciler, milli vicdanımızı ve gururumuzu inciten ve bu prensiplere layık olmayan davranışlardan kaçınırlar. Gazeteciler hür ve özgür iradeleriyle basın maddelerini uygun kurallara göre sunarlar ve genel kurallara aykırı olacak davranışlara yönelmezler. Bu bağlamda basının ve gazetecinin özgürlüğü ve tarafsızlığını gölgeleyen her davranıştan kaçınacaklarını ifade ederler.
4. GERÇEKLERİ İFADE ETMEK
Okurun güvenini kazanmak, doğru basının hedefi ve amacıdır. Bu bakımdan nakledilen haberler tarafsız, objektif ve doğru olmalıdır. Yayında adaletin ve kapsamlı oluşun önemi büyüktür. Bu prensipler haberde olduğu gibi, yorumlar ve analitik yazılarda da dikkate alınmalıdır. Vuku bulan ve maksatsız olan yanlış haber ve isnatlar derhal düzeltilmeli ve kamuoyunun dikkatine getirilmelidir.
5. TARAFSIZLIK İLKESİ
Basın kurallarına göre, yayımlanan yazı ve yorumlarla gazeteci veya editörün tutumu ayrı ayrı mütalaa edilmelidir. Okur yorumları ve görüşleri gazeteci veya editörün fikrini mutlaka yansıtmadığı belirtilmeli ve bu ayrım her zaman gözetilmelidir.
6. HABER NAKLİ
Bu Deklarasyona imza atan ve atacak olan her Türkmen basını mensubu, hakkında haber naklettikleri şahıs veya şahısların hakkını korumak ve onlara saygı göstermek durumundadır. Bütün mensuplar şeref ve emanet kurallarına bağlı olarak verdikleri haber ve yorumun sorumluluğunun bilinci içinde hareket etmelidirler. Aleni bir şekilde özlük haklarına veya şahıslarına saldırı niteliği taşıyan haber ve yorumlar için, cevap verme hakkı sağlanmalı ve hiçbir zaman engellenmemelidir. Basında haber kaynağının gizli tutulması ilkesine saygı göstermek gerektiğinden, her kesin bunun bilinci içinde olması gerekmektedir.
SORUMLULUKLAR ve TAAHHÜTLER
Madde 1.
Basın Mensuplarının Görevleri:
A. Bilgi kaynaklarının gizliliğini korumak, ancak bilginin doğruluğundan emin olmak için azami çabayı harcamak; haber naklinde ahlak, tarafsızlık ve doğruluk kurallarına bağlı kalmak, geçerli yasalar ve Basın Ahlak ilkelerine riayet etmek.
B. Fikrî ve medenî varlığımızın esası olan dinî inanç ve kabullere saygı göstermek.
C. İnsan hak ve özgürlüğünü savunmak, demokrasiyi pekiştirmek ve insanların kendi çıkarlarını koruyacak konularda ve uğraşlarda katkı hakkını savunmak ve sağlamak.
D. Toplumun bekası ve kuvvetini sağlayacak Milli Birlik Öğelerini savunmak.
E. Irak halkının bütün katmanlarının ortak tarih ve hedeflerini vurgulamak, vatandaşlık haklarını savunmak, ırkçı ve mezhebî ayrımcılıktan kaçınmak.
F. Mesleği veya mevkileri şahsi çıkarlar için kullanmamak, saldırı ve mesnetsiz isnatlardan kaçınıp milli sorumluluğun bilinci içinde olmak.
G. Hukukun üstünlüğü ve adaletin yüceliğini savunmak, sansasyonel haber, yorum, resim, karikatür ve makaleler, ahlak ve aile düzenine aykırı olan resim ve yazılar yayınlamaktan kaçınmak, vatandaşların, toplulukların ve ailelerin şeref ve haysiyetine dil uzatan neşriyata fırsat vermemek.
H. Türkmen Basın Kurulu Genel Sekreterliğini polemiklerden korumak, Türkmen Basın mensuplarının saygınlığını korumak ve tüm basın anlaşmazlıklarında Türkmen Basın Kuralları Deklarasyonu prensipleri ve Genel Sekreterlik kararlarına uymak.
Madde 2.
Türkmen Basını Mensuplarının Uzak Duracakları Hususlar:
A. Basın mensubunun görevini yaptığı ülkede geçerli olan karar ve kurallara, ayrıca Türkmen Basın Kuralları Deklarasyonu prensiplerine aykırı hareket etmek.
B. Basın Ahlak Yasası’na aykırı olan ve Türkmen basınını lekeleyen eylem ve davranışlarda bulunmak.
C. Meslektaşları ve başkalarıyla meslek kurallarına aykırı olan nezaket kurallarını çiğnemek, haksız şekilde öteki basın kuruluş ve mevkilerine dil uzatmak.
D. Kayıtsız ve şartsız olmadan ve Genel Türkmen hedeflerine hizmet etmeyen bağış ve teberruları kabul etmek.
E. Türkmen Basın Kuralları Deklarasyonu uygulamalarını engellemek.
F. Yazılı ve görsel maddeleri başkasına zarar verecek şekilde şahsi çıkarlar için kullanmak.
G. Okurların duygu sömürüsüne yönelik sansasyonel ve tahrik edici yayın ve resim yayınlamak, basın aracını başkalarını deşifre etmek için kullanmak.
H. Yanlış beyanlarda bulunmak ve gerçekler sabit olunca bunları düzeltmemek.
Madde 3.
Genel Sekreterlik
A. Türkmen Basın Kuralları Deklarasyonunu uygulamak ve kontrol etmek için bir Türkmen Basın Konseyi ihdas edilir.
B. Türkmen Basın Kuralları Deklarasyonu Türkmen Basın Konseyi hiçbir parti veya teşekküle bağlı olmayan özgür ve özerk bir cihettir.
C. Türkmen Basın Konseyi Genel Kurulun seçtiği bir Genel Sekreter ve iki üyeden oluşur.
D. Türkmen Basın Konseyi, kendisine iletilen şikâyetleri incelemek ve derhal sonuca bağlamakla görevlidir.
E. Türkmen Basın Konseyi’nin (Genel Sekreterliğin) incelemesinden sonra her hangi bir yayın veya yazının kaldırılması konusunda alınan kararları uygulamayanların üyeliği düşürülür.
F. Türkmen Basın Konseyi, Türkmen Basın Kuralları Deklarasyonunu imzalayan genel kurulu, Genel Sekreter ile iki üyeyi seçmek üzere en az yılda bir defa toplantıya çağırır.